piątek, 22 lutego 2013

Podstawowe prawa i zasady psychopatologii (3)


3. Wszelkie, nawet drobne zmiany w obrębie najwyższych struktur mózgu znajdują swe odzwierciedlenie w funkcjonowaniu psychologicznym
 
Mózg jest biologiczną podstawą naszego psychicznego i emocjonalnego funkcjonowania. Struktury kory mózgowej, odpowiedzialnej za najwyższe funkcje psychiczne są niezwykle wrażliwe na wszelkie urazy i uszkodzenia. Wystarczy więc, że w obrębie tych struktur na skutek jakiegoś czynnika szkodliwego (głównie: uraz mechaniczny, niedotlenienie, wpływ toksycznych substancji) dojdzie do nawet drobnych zmian w działaniu komórek nerwowych, żeby ujawniły się zmiany w obrębie kondycji psychologicznej człowieka.

Jeżeli uszkodzenie jest znaczne, to na podstawie widocznych zaburzeń w szeroko rozumianym zachowaniu danej osoby możemy dość dokładnie określić, w jakiej okolicy kory uszkodzenie nastąpiło, ponieważ wyraźne stają się zmiany w obrębie czynności psychicznych przypisanych danym obszarom mózgu. 

Jeżeli nastąpiło drobne zaburzenie pracy mózgu, konsekwencje dysfunkcji czy uszkodzeń wykrywamy przy zastosowaniu odpowiednio skonstruowanych, czułych psychologicznych testów poznawczych. Są to tzw. „testy organicznych uszkodzeń OUN (ośrodkowego układu nerwowego)” – w rzeczywistości nazwa ta zawiera co najmniej dwa błędy: po pierwsze – ośrodkowy układ nerwowy to nie tylko mózg, ale również rdzeń kręgowy, badanie tymi testami dotyczy natomiast głównie funkcji kontrolowanych przez mózg. Po drugie – testy te nie służą dziś z zasady wykrywaniu uszkodzeń OUN, ponieważ medycyna dysponuje nowoczesnymi badaniami obrazowymi, jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Techniki diagnostyczne, o których mowa, wykrywają jedynie poznawcze następstwa uszkodzeń mózgu. Inną sprawą jest, że na podstawie uzyskiwanych wyników testowych pośrednio wnioskować można o samych uszkodzeniach… i czasem zdarza się, że na podstawie obserwacji zaburzeń funkcji poznawczych można powziąć podejrzenie co do samej choroby czy uszkodzenia mózgu (więcej na ten temat w artykule: „Psychologiczne badanie diagnostyczne”). 

Zdarza się czasem, że u pacjenta po nawet poważnym urazie mózgu, zmiany w kondycji psychicznej są z pozoru trudne do zaobserwowania. Czasem nawet wydaje się, że w ogóle nie mają miejsca. Przy bardziej wnikliwej analizie dają się jednak zauważyć pewne różnice, a rodzina i znajomi powoli stwierdzają, że „nie jest to już ten sam człowiek”.

Ludzki układ nerwowy jest układem bardzo plastycznym i dysponuje szerokimi możliwościami adaptacyjnymi. Jeżeli dochodzi do uszkodzenia jakiejś jego struktury to zazwyczaj po jakimś czasie funkcje tych struktur zostają częściowo przejęte przez struktury sąsiednie. Niemniej jednak pacjent rzadko kiedy wraca do pełnej, przedchorobowej sprawności.
Określone zmiany następują zazwyczaj zarówno w zakresie funkcjonowania poznawczego i intelektualnego jak i w obrębie charakteru i wówczas mamy do czynienia z tzw. charakteropatią, czyli zaburzeniami osobowości na podłożu organicznych zmian w obrębie struktur mózgu. 

Czytaj kolejną część... 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz