czwartek, 6 marca 2014

Deprywacja potrzeby

deprywacja potrzeby - brak możliwości zaspokojenia jakiejś potrzeby (określenie używane czasem również dla określenia stanu psychicznego/emocjonalnego wynikającego z sytuacji takiego braku możliwości).

Deprywacja potrzeb to zjawisko w psychologii bardzo ważne, jest bowiem podłożem wielu zaburzeń psychicznych i emocjonalnych. Stan ten rodzi specyficzne napięcie, mogące być powodem licznych problemów zdrowotnych.
    

Z drugiej strony celowe powstrzymywanie się od zaspokajania określonych potrzeb może mieć wielkie walory terapeutyczne. Ograniczanie potrzeb życiowych w rozsądnym rozmiarze może mieć zbawienny wpływ na  stan psychiczny. 


Ascetyczny tryb życia w pewnym wymiarze bywa niezwykle cennym elementem higieny psychicznej. Czasami świetnym czynnikiem psychicznie oczyszczającym jest więc świadome i kontrolowane, czasowe powstrzymywanie się od zaspokajania pewnych potrzeb. Przykładem najbardziej podstawowym jest post. Post z różnych powodów miewa zbawienny wpływ na cały organizm, również zatem na psychologiczne i emocjonalne aspekty jego funkcjonowania. Organizm pozbawiony dopływu substancji odżywczych zmuszony jest do mobilizacji wszelkich rezerw energetycznych i fizjologicznych, co czasami objawia się niewiarygodną wręcz sprawnością i wydolnością, odczuwalną na najróżniejszych poziomach pracy ustroju. Również procesy psychologiczne stają się wyraźnie wydajniejsze i przebiegają łatwiej. Wynika to z ewolucyjnie uwarunkowanego faktu, że narażony na głód organizm mobilizuje wszystkie siły do walki o przetrwanie, czego efektem jest również niezwykła jasność świadomości i niecodzienna sprawność przebiegu procesów poznawczych. Czasami człowiek ma wówczas uczucie, że wręcz poziom jego inteligencji ogólnej uległ podwyższeniu. Zjawiska takie relacjonują osoby biorące udział w eksperymentach głodowych, w których racje żywnościowe przez długi czas są zredukowane do minimum lub nawet dostęp do pożywienia jest całkowicie zamknięty. Są to oczywiście sytuacje ekstremalne. W zakresie higieny psychicznej czasem wskazana jest natomiast umiarkowana, rozsądna asceza, ponieważ czasowa i stosowana z umiarem deprywacja pewnych potrzeb sprzyja odświeżeniu i oczyszczeniu organizmu. Jest ona poza tym przeciwieństwem rozpasania i braku umiaru, które w przeważającej większości sytuacji mają fatalne dla organizmu skutki. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz